2. Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, Kanal T’de katıldığı bir programda çeşitli konuları değerlendirdi.
Çözüme olan umudunu hala koruyup korumadığı şeklindeki bir soruyu değerlendiren Talat, Kıbrıs Türkünün ihtiyacının çözüm olduğu konusundaki görüşünü koruduğunu ve bu ihtiyacın Kıbrıslı Rumlar için de geçerli olduğunu kaydetti.
Bugüne kadar Rum tarafının BM, AB üyeliği ve buna benzer avantajları ile çözüme ihtiyacının az olduğuna inanıldığını, ancak şimdiki koşullarda gerçeğin böyle olmadığının görüldüğünü söyleyen Talat, bu yeni ve doğru yargıya Rum tarafındaki krizin yol açtığını ifade etti. Talat, çözüm olsaydı, Rum tarafındaki krizin yaşanmayacağı konusundaki görüşünü yineleyerek, bazı yorumlar duyduğunu, çözüm olsaydı bizim de batacağımızın söylendiğini belirtti ve bunun doğru olmadığını düşündüğünü anlattı.
DERS ÇIKARILMALI
Talat, AB’nin Yunanistan, İspanya, Portekiz ve Güney Kıbrıs’taki çöküşü niye önceden göremediğini sorarak şunları söyledi: “Çünkü AB’nin konu ile ilgili mekanizmaları yeterli değildi. AB yetkilileri bundan ders çıkarılacağını ve gerekli yasal düzenlemelerin gerçekleştirileceğini ifade ediyorlar. Krizden ders çıkarmak ve tekrarını engellemek sağlıklı bir AB yapısı için şarttır.”
Kendisinin başkan olduğu dönemde Rum tarafının kriz içine düşmesi durumunda ne yapacağının sorulması üzerine Talat, Hristofyas’a sorunun çözülmesi halinde Kıbrıs’ın en az on yıl çok hızlı bir ekonomik büyüme yaşayacağını söylediğini ve bunda da mutabık kaldıklarını anlattı. Kendi döneminde kriz olsaydı, uğraşının, çözümü hızlandırmanın çıkış yolu olacağını daha kuvvetle anlatıp Hristofyas’ı ikna etmeye çalışmak olacağını söyledi.
ÖNYARGILAR VAR
Sorunun çözümünün sadece taraflara kalması halinde bir çözüm olup olmayacağı şeklindeki soruyu değerlendiren Talat, bunun zor olacağını, çünkü tarafların kendilerine özgü önyargılarının oluştuğuna dikkat çekti.
DIŞ AKTÖRLER
Dış aktörlerin Kıbrıs’ta ne istedikleri şeklindeki bir başka soruya Talat “Görünürde Kıbrıs’ta herkes çözüm istiyor” dedi.
Talat, Rumların AB Dönem Başkanlığını alması ile görüşmeleri Türk tarafının sürdürmediğini, bunun da imaj kaybına neden olduğunu söyledi.
BÜYÜK ÜLKELERİN ROLÜ
Talat, Türkiye ve Yunanistan’ın mutlaka devrede olması gerektiğini ve daha geniş çıkarlar manzumesi ile garantör ülkelerin konuya esneklik getirmelerinin yolunun açılması gerektiğini söyledi.
Talat, ABD ve İngiltere’nin de Kıbrıs sorununa katılımının önemli olduğunu belirterek, Rusya ile Fransa’nın da tarafsız ve daha aktif olmaları gerektiği üzerinde durdu.
Türkiye’nin artan gücünün çözüm için ek bir motivasyon kaynağı olduğunu anlatan Talat, şu anda Rum tarafındaki koşulların da çözüme yönelik kullanılabileceğini söyledi. Talat, Rum liderliğinin çözüme olan ihtiyacı kendi halkına anlatmasında koşulların şimdi daha uygun olduğunu kaydetti.
Müzakereler için Rumların krizi atlatmalarının mı bekleneceği şeklindeki soruya ise 2. Cumhurbaşkanı, kriz durumunun kanıksanması aşamasında müzakerelere başlanabileceğini söyledi ve geçmişte Türk tarafında da buna benzer süreçlerin yaşandığını anlattı.
GÜVEN YARATICI ÖNLEMLER
Güven yaratıcı önlemler konusunu da değerlendiren Talat, Kıbrıs özelinde böylesi önlemlerin pek uygulanabileceğini düşünmediğini belirtti. Maraş’a karşı limanlar ve Ercan gibi konularda prensipte anlaşılsa bile uygulamada çok büyük zorluklarla karşılaşılacağını kaydeden Talat; kaldı ki tarafların takıntıları gereği prensip anlaşmasına varmanın da pek mümkün olmadığını kaydetti. Ercan’ın Rumlar için tabu olduğunu ve Maraş’ı sadece Mağusa Limanı ile ilişkilendirdiklerini söyleyen Talat, dolayısıyla güven yaratıcı önlemler konusunun sıkıntılı olduğunu ve konuşmaktan öteye gidilmesinin zor olduğunu anlattı.
PROPAGANDİST SÖYLEMLER
Ekonominin iyiye gittiğine ilişkin çeşitli açıklamaların sorulması üzerine Talat, bu açıklamaların propaganda amacı ile yapıldığını söyleyerek inandırıcı olmadığını söyledi. Talat, ekonominin iyi olmadığını, esnafa kredi verilmesi ile sorunların ortadan kalkmayacağını, çünkü gerçeklerin başka olduğunu söyledi. Talat, esas ihtiyacın ekonomik aktivite olduğunu, bunun yolunun da piyasaya para pompalamaktan geçtiğini, çözümün esnafı borçlandırmak olmadığını söyledi.
2. Cumhurbaşkanı Talat, ekonominin en büyük kesiminin kamu olduğunu dikkate getirerek, kamu çalışanlarının ücretlerinin, alım gücünü koruyacak şekilde artırılmasının, fiyat politikalarıyla güneye kayan ekonominin tekrar kuzeye çekilerek alış verişin hızlandırılmasının sağlanması gerektiğini anlattı.
TUHAF PROTOKOL
Türkiye’den KKTC’ye yapılan ziyaretlere de değinen Talat, hemen her gelen ziyaretçinin Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı, Başbakan, Büyükelçi, Kolordu Komutanı ve Güvenlik Kuvvetleri Komutanı’nı ziyaret ettiğini belirterek, bir Bakanın ziyaretinde bütün bu silsilenin izlenmesinin büyük zaman kaybına yol açtığını söyledi. Talat, Türkiye’de Cumhurbaşkanı, Başbakan ve Genel Kurmay Başkanının Türkiye’ye gelen her bakanı kabul etmediğini örnek göstererek “bu tuhaf protokolü düzeltmek gerekir” dedi.
TURİZM
Turizm üzerine bir soruyu değerlendiren Talat, oteller konusunda sadece beş yıldızlı otellerin değil, daha az yıldızlı ve butik otellerin de çalışır duruma getirilmesi gerektiğini kaydederek, bu otellerin ekonomideki sirkülasyonu daha hızlandıracağını ve istihdama katkısı olacağını anlattı.
TRAFİK SORUNU
Trafik olaylarının sorulması üzerine de 2. Cumhurbaşkanı Talat, halkın bu konuda büyük bir bunalım içinde olduğunu vurguladı. Talat, her tarafın kamera ile donatılmasına rağmen, kameradan sonraki ilk yüz metrede kaza olduğuna dikkat çekti ve “insanlarımız adeta intihar ediyor” dedi.
“Maalesef insanlarımızı birer ikişer yollarda kaybediyoruz” diyen Talat, yolların da sıkıntılı olduğuna dikkat çekerek, “gerekirse arabalara hız bildirim cihazları konması gerekir; devriyelerin artırılması ise şarttır” dedi.