2. Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, BRT’de katıldığı bir programda çeşitli konuları değerlendirdi.
BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ
Dünya Basın Özgürlüğü Günü nedeni ile Kıbrıs Türk basınının durumunu değerlendirmesi istenen Talat, BRT’de uygulanan sansür dönemlerinden örnekler verdi ve aradan geçen uzun zamandan sonra BRT’nin bugünkü konuma ulaştığını, ancak son günlere kadar muhalefetin eşit muamele görmemekten şikayetçi olduğunu, aslında BBC gibi bir radyo-televizyon kurumuna ihtiyacımız bulunduğunu ifade ederek bunu, kendi iktidarlarında da yaratamadıkları özeleştirisinde bulundu.
Genel olarak basın özgürlüğü açısından Kıbrıs Türk basınının durumunun iyi olmadığını kaydeden Talat, özellikle basın mensuplarının devlet katında bilgiye ulaşma açısından büyük sıkıntıları olduğunu söyledi.
Talat, Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü basın özgürlüğü indeksine göre kuzey Kıbrıs, 179 ülke arasında 94. sırada yer alırken güney Kıbrıs’taki basının özgür basın kategorisinde (24. sıra) yer aldığını, bunun son derece şaşırtıcı olduğunu kaydetti.
Talat, kendi döneminde Kayıplar Komitesi’nin Rum gazetelerine kayıp yakınlarına yönelik ilan vermek istediğini ancak yayınlayacak bir tek Rum gazetesi bulamadıklarını, bugün hala Kıbrıslı Türk işletmelerin reklamlarını yayınlamadıklarını anlatarak buna karşın Rum basınının, özgür basın kategorisinde yer almasına şaştığını, bu işte mutlaka bir yanıltma veya torpil olduğunu kaydetti.
Talat basında etik konusunun da önemli olduğunu ve bu konuda yapılan deklarasyonu önemsediğini kaydederek, etikle ilgili örnekler verdi. Talat, bir vatandaşın kendisine gelerek, gazetelerden birinin ürettiği ürün ile ilgili bir yayın yaptığını, bu gerçek dışı yayınla ürününün zehirlenmeye yol açtığının duyurulduğunu ve bu yüzden işletmesinin battığını söylediğini aktardı. Talat, “bu tür etikle ilgili konulara dikkat edilmeli ve doğru habercilik yapılmalıdır” dedi.
KIBRIS SORUNU NEDEN ÇÖZÜLMEDİ?
Talat, Hristofyas’ın kişi olarak çözüme inandığını ancak çeşitli toplum kesimlerinden, siyasi aktörlerden ve belki de kiliseden kaynaklanan korkuları olduğunu, bu nedenle de gerekli cesareti gösteremediğini söyledi.
Güney Kıbrıs’ta yer alan 2008 seçimlerinin arkasından, Anastasiades’in Hristofyas’a, Kıbrıs sorununun çözümü hususunda açık çek verdiğini, ancak Hristofyas’ın Anastasiades’e güvenmediği için rahat hareket edemediğini anlatan Talat, o yaşanan sürecin kendisi açısından son derece üzücü olduğunu kaydetti.
AMERİKA’NIN İLGİSİ
Amerika’nın Kıbrıs’la ilgili devreye girdiği yolundaki görüşleri değerlendiren Talat, Amerika’nın ilgisinin artmakta olduğunu kendisinin de gözlemlediğini söyledi.
Bundan yaklaşık altı ay önce bir Amerikan diplomatı ile görüştüğünü ve Kıbrıs’a ilgilerinin olmadığını gördüğünü anlatan 2. Cumhurbaşkanı Talat, şimdiki ilginin nedenini Türkiye-İsrail ilişkilerinin Amerika tarafından iyileştirilmesine ve Türkiye’nin bölgede artan rolüyle bağlantılı olarak AB sürecine bağladı.
TÜRKİYE ÇÖZÜM İSTİYOR
Talat bir soru üzerine Türkiye’nin Kıbrıs’ta gerçekten çözüm istediğini ve 2003 yılından beri bunu gösterdiğini söyleyerek, Türkiye’nin çözümün öneminin idraki içerisinde olduğunu, çözüm olmadan Türkiye’nin AB’ye giremeyeceğinin ortada olduğunu ifade etti. Talat, bu hususun yanı sıra Kıbrıs sorununun Türkiye’nin tüm uluslararası ilişkilerini zehirlediğini ve bunun her adımda ayan beyan görüldüğünü belirtti.
HEDEF KİTLE
Bir başka soru üzerine Talat, siyasetçilerin yaptıkları konuşmaları hedef kitlelerine göre düzenlediklerini belirterek bunlara örnekler verdi. Kendi döneminde Avrupa’dan gelen gazetecilere AB’yi şikayet ettiğini çünkü o ortamda hedef kitlesinin Avrupa kamuoyu ve siyasileri olduğunu kaydeden Talat, ama bunu yerel basının “Talat AB’den uzaklaşıyor” şeklinde yorumlayabildiğini anlattı.
İKİ DEVLETLİLİK
İki devletlilik konusundaki görüşleri değerlendiren Talat, bunun ancak karşılıklı kabul koşullarında anlamlı olabileceğini kaydederek, bugüne kadar böyle olmadığını, karşılıklı kabul görmediği için duvara toslandığını ifade etti ve sonuç olarak Rumların Denktaş-Eroğlu ikilisi tarafından AB’ye sokulduğu söyledi.
Başka bir soru üzerine, Kıbrıs’ta sürükleyici aktörün Türk tarafı olması gerektiğini söyleyen Talat, bunu, Türk tarafının uluslararası hukukun dışında olması nedeni ile çözüme olan ihtiyacının çok daha fazla olmasına bağladı. Türkiye’nin para vermemesi halinde Türk tarafının durumunun Rum tarafından beş beter olacağını kaydeden Talat, bunların bilincinde hareket etmek gerektiğini söyledi.
ERCAN’DAKİ GELİŞMELER
Bir başka soru üzerine 2. Cumhurbaşkanı Talat, Ulaştırma Bakanının Ankara’ya gittiğini, özel uçak şirketleri ile konuştuğunu ve bir açıklama yaparak “çözümü buldum” dediğini söyleyerek, bulduğu çözümün de Değirmenlik Belediyesine aktarılan 5 liraların kesilmesi olduğunu anlattı. Talat, “Böyle bir şey olamaz” diyerek, bir bakanın buna hakkı olmadığını, dünyanın hiçbir yerinde merkezi hükümetlerin yerel yönetimlerin gelirleriyle böyle pervasızca oynayamayacaklarını söyledi.
KTHY’NİN KAPATILMASI
Uçak şirketlerinin de halkla resmen dalga geçtiğini, havaalanında fahiş artışlar yapıldığını iddia ettiklerini, ama sonra Değirmenlik Belediyesinin bilet başı 5 lirasının kesilmesiyle sorunun çözüldüğünü kabul ettiklerini söyleyen Talat, “Bu nasıl olur, en ucuzu 300 lira civarında olan biletlerden 5 TL vergi düşümü ile fahiş artışlar nasıl geri çekilmiş olur?” diye sordu. Bütün bu başımıza gelenlerin, Eroğlu seçim kazansın diye kapatılan KTHY’nin belası olduğunu söyledi ve bunu da halkın çektiğini vurguladı.