Meclis Genel Kurulu Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar (Değişiklik) Yasa Önerisi’ne ilişkin raporu görüşürken kıdem tazminatlarının kaldırılmasını tartıştı.
Yasa önerisiyle, 9 Ocak 212’de yürürlüğe giren yasanın 32. maddesinde sehven “alınırına” olarak yazılan sözcük “alt sınırına” olarak düzeltildi. Bu amaçla hazırlanan yasa önerisinin komite raporu, oybirliğiyle kabul edildi.
ADEM
İlk sözü alan CTP Gazimağusa Milletvekili Sonay Adem, Maliye Bakanı Ersin Tatar’ın son açıklamaları nedeniyle konuşmak istediğini belirterek, kıdem tazminatlarıyla ilgili açıklamalarını yorumladı.
“Bir şeyi yapmaya karar verdiyseniz önce adam olacaksınız, diyeceksiniz ki ben bu işi böyle yapacağım” diyen Adem, Tatar’ın açıklamalarını eleştirdi.
Türkiye’nin de kıdem tazminatlarını kaldırmaya kalktığını, ancak tüm işçi konfederasyonlarının eylemleriyle hükümetin geri adım atmak zorunda kaldığını belirten Sonay Adem, “Bu hükümet böyle adım atmaya kalkmakla, kendi sonunu da hazırlıyor. Buna asla müsaade etmeyiz” dedi.
Sonay Adem, ülkede yapılan en iyi şeylerden birinin Tek Sosyal Güvenlik Yasası olduğunu savunarak, şimdi hükümetin buna bağlı olarak kıdem tazminatlarını kaldıracağını söylemesinin külliyen yalan olduğunu söyledi.
Maliye Bakanı Ersin Tatar’ın “Savcı da bunu söyler” demesi üzerine Adem ile Tatar arasında tartışma çıktı. Tatar, “Bağırma, adam gibi konuş” derken Sonay Adem’den “Yalan makinesi oldunuz, yaptığınız tam bir yüzsüzlüktür” ifadeleri duyuldu.
Hükümet oluşurken UBP’nin kıdem tazminatlarına dokunmayacağını söylediği ama gelinen noktanın belli olduğunu ifade ederken salondan biri, “Maliye bakanlığının madara olduğunu TAK yayınlayacak mı acaba? diye sordu.
Yapısal sorunların çözümü için CTP’nin ortaya koyduğu argümanlara UBP’nin karşı çıktığını belirten Adem, herkesin yerel yönetimlerde değişiklik olması gerektiğini söylemesine rağmen çözüm için adım atılmadığını belirtti.
Adem, sendikal çevrelere çağrıda bulunarak UBP’nin attığı bu tür emek sömüren adımlara destek vermemesi çağrısında bulunarak, seçimlerde hak ettikleri tepkiyi alacaklarına inandığını söyledi.
TATAR
Maliye Bakanı Ersin Tatar ise söz alarak, bürokratlarının, işini bilen mevzuatları bilen kişiler olduğunu ve yapılan değerlendirmede 1 Ocak 2008’den sonra tek tip sosyal güvenlik sistemine geçildiğini ve bu ülkede kamuda çalışmayan emekçiler olduğunu da kaydetti.
Dünya Bankası’nın raporunda, alınan tedbirlerin ötesinde yapılması gerekenler olduğunu anlatan Tatar, devletin geleceğini düşünerek CTP döneminde hazırlanan tasarıyla ilk adımın atıldığını ve bu çerçevede işçilerin kıdem tazminatının da kaldırılacağını söyledi.
Tatar, devletin ekonomik gerekçelerle yönetilmesi gerektiğini ve populist saldırılara gerek olmadığını ifade ederek, bugüne kadar işe girmiş olanların haklarına dokunulmayacağını vurguladı.
ADEM
Yeniden söz alan Sosyal Güvenlik Yasası’yla bugün atılan adımın alakası olmadığını ifade eden Adem, yıllar önce geçirilen yasanın niye 1 Ocak 2013’den sonra işe girenlere uygulanacağını anlayamadığını söyledi.
Adem, kurultay döneminde UBP’nin yaptığı istihdamları ve AKP’yle işbirliğini de eleştirerek, seçim nedeniyle AKP’den gelecek olan kişilere de seslenerek, öfkenin büyüdüğünü ve nefrete dönüşürse önünün alınamayacağı uyarısında bulundu.
Adem, Elçiliğin önünde toplanacak 10 kişinin haberiyle harekete geçen çevik kuvvetin, hafta sonu Surlariçi’ndeki saldırılar yaşanırken nerde olduğunu da sordu.
ANGOLEMLİ
TDP Gazimağusa Milletvekili Hüseyin Angolemli, kıdem tazminatları konusunda dışarıda devam eden Kamu-İş eylemine işaret ederek, TC’de çalışma bakanının taşeronların çalıştırdığı işçileri dahi düşünerek tasarı hazırlarken, KKTC’de TC işbirliğiyle bu şekilde uygulamalara gidilmesinin haksızlık olduğunu savundu.
Özel sektörde çalışanların sendikalaşması için ilgili bakanlıkların nasıl çalışmalar yaptığını merak ettiğini söyleyen Angolemli, taşeron firmalarda çalışan işçilerin şartlarını anlatarak bu işçileri de güvence altına almak gerektiğini söyledi.
Günlerdir hükümeti uyaran sendikaların nihayet sokağa çıktığını ve haklı olduklarını belirtti.
ÜNVERDİ
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Şerife Ünverdi, Hükümetin her zaman çalışanın yanında olduğunu ve hak ve menfaatleri konusunda elinden gelen tüm çabayı sarf ettiğini ve bu şekilde devam edeceğini ifade ederek, bu kalkınma sürecinde artıya geçme şansını da kullanacaklarını kaydetti.
Yasalar üzerinde ciddi çalışmalar yaptıklarını ve çalışanların sosyal güvenlik çerçevesine dahil olması için sıkı denetimler yaptıklarını ve taşeronlarda çalışan kişilerin haklarının da aynı titizlikle gözetildiğini belirtti
Herhangi bir şikayet ve itirazları anında değerlendirdiklerini ve işverenlere gereken yaptırımları uyguladıklarını anlatan Ünverdi, TC’deki uygulamaların buradakilerden farklı bir sistemde değerlendirildiğini, kendilerinin de oradaki uygulamalara bakarak eksiklik varsa gidereceklerini söyledi.
ADEM
Tekrar söz alan Sonay Adem, Çalışma Bakanı’nın durumuna üzüldüğünü söyleyerek, bakanın ödediğini söylediği paranın nereye gittiğini bilmek istediğini söyledi.
Ödenen sosyal sigorta ve ihtiyat sandığı tutarlarının meclise yanlış aktardığını ileri süren Adem, Genel Kurul’a yanıltıcı bilgiler verildiğinde, sağlıklı değerlendirmeler yapılamadığını dile getirdi.
Hükümetin ilk görevinin yasalara uygun davranmak olduğunu kaydeden Adem, hükümet edenlerin yasaları isterlerse değişebileceklerini, ancak uygulamama şansları olmadığını kaydetti.
Adem, Çalışma Bakanlığı’nın yapıldığını söylediği denetimlerin de gerçek olmadığını ve çalışma hayatının büyük bir çöküntü içerinde olduğunu savundu.
Adem, kıdem tazminatının yasayla alakalı olmadığını, bunun toplu iş sözleşmesiyle verilen bir hak olduğunu, hükümetin bundan sonra toplu iş sözleşmelerinde kıdem tazminatı vermeme kararı aldıysa, bunun yasayla alakası olamayacağını belirtti.
SOYER
CTP Gazimağusa Milletvekili Ferdi Sabit Soyer, Türkiye’yle imzalanan ekonomik programda kıdem tazminatının kalkacağının zaten görüldüğünü ve kurultay nedeniyle sessizce yürütülen çalışmaların gün yüzüne çıktığını savundu.
Ercan Havalimanı’nın özelleştirilmesinde KDV’nin ödenip ödenmediğini öğrenmeyi beceremediklerini anlatan Soyer, yaşananların ve ekonomik durumun iyi değerlendirilmesi ve kısır kavgalarla değil, gerçekçi tartışmalarla yol alınması gerektiğini söyledi.
Güneydeki ekonomik krize gülenlerin kendi haline bakmadığını kaydeden Soyer, Kıbrıs sorunun da Kıbrıs Cumhuriyeti’yle Türkiye’nin taraf olarak öneriler ve değerlendirmeler yaptıklarını, kimsenin Kıbrıs Türkü’ne söz hakkı vermediğini belirtti.
Soyer, Dünya Bankası raporunun da derinlemesine incelenerek tartışılması gerektiğini, çünkü ekonomik durumun anlatıldığı ve yansıtılmaya çalışıldığı gibi parlak olmadığını ileri sürdü.
UBP Milletvekili Ahmet Çaluda’nın, “2009’da savcılığın imzaladıkları toplu iş sözleşmelerine olur vermediğini ve bugün gelinen nokta konusunda uyardığını” hatırlatması üzerine Soyer, savcılığın yapılan sözleşmeyi tanımaması gibi bir durum olamayacağını amir hükümlere karşı çıkacak savcının yeniden hukuk fakültesine gitmesi gerektiğini iddia etti.
TATAR
Yeniden söz alan Maliye Bakanı Ersin Tatar, Dünya Bankası raporunda önemli bulgular yer aldığını, bunların zaten bilinen şeyler olduğunu ve bunları kamuoyunun gündemine getirmekte fayda olduğunu kaydetti.
Tatar, tek tip sosyal güvenliğin özel ve reel sektörün eşit haklarla çalışmasını öngördüğünü ve bu kapsamda önceden verilen hakların bundan sonra verilmeyeceğini yineledi.
ÇAKICI
TDP Genel Başkanı Mehmet Çakıcı ise, kıdem tazminatlarının kaldırılmasının bundan sonra yapılacak budamaların ilk adımı olduğunu ileri sürerek, UBP’nin ülkeyi batırmak için elinden geleni yaptığını savundu.
UBP’nin zaten uzun zamandır kıdem tazminatlarını da çalışanların çoğu haklarını da vermediğini ileri süren Çakıcı, LTB ve KTHY çalışanlarını örnek verdi.
“Devlet küçültülecek” denirken 400 kişinin istihdam edildiğini belirten ve bunu eleştiren Çakıcı, UBP’nin üç-beş zümrenin hakkını korumak için çalıştığını savundu.
“Artık ayağa kalkmanın ve bu sistemi düzeltmenin zamanı geldi” diyen Mehmet Çakıcı, yakında yapılacak seçimlerle düzenin değişeceğine inandığını; çocuklara haksızlıklar, anlayışsızlıklar, eşitsizliklerle dolu bir düzen bırakılamayacağını söyledi.
TÖRE
UBP Lefkoşa Milletvekili Zorlu Töre, UBP’nin halkın yaklaşık yarısından oy aldığını; küçük esnafın, tarım ve hayvancılık sektöründekilere ciddi destekler verdiğini, ama ülkede bir tröstleşme olduğu gerçeğini herkesin bildiğini ve ifade ettiğini kaydetti.
Üreticilerin ve devletin ciddi bir ambargo altında bulunduğunu ifade eden Zorlu Töre, üretici sektörlere ayrı bir korumacılık gerektiğini söyledi.
Töre, örneğin tavukçulukta tröstleşme bulunduğunu, sektörün korunması gerektiğini belirterek, hükümetin sistemli bir şekilde desteklerini düzenlemesi gerektiğini kaydetti.
Konuşmaların ardından komite raporu oybirliğiyle kabul edildi ve sehven yapılan hata düzeltilmiş oldu.
Meclis Genel Kurulu daha sonra gruplar arası mutabakatla gündemindeki diğer konuları görüşmeden tamamlandı.
Meclis bir sonraki toplantısını Perşembe günü yapacak.