İki ay önce Savcılık tarafından hazırlanan “Kadınlara ve Çocuklara Yönelik Şiddetin ve Cinsel İstismarın Önlenmesi Yasası” Meclis’te görüşülmeyi bekliyor
Didem MENTEŞ
Kadına ve çocuğa şiddet olayları ülkede artış gösterirken, ilgili yasa Meclis’te bekletiliyor. Başsavcılık tarafından düzenlenerek, Meclis’e gönderilen “Kadınlara ve Çocuklara Yönelik Şiddetin ve Cinsel İstismarın Önlenmesi Yasası” henüz meclis komitelerine ya da genel kurul gündemine alınmadı. Konuyla ilgili olarak YENİDÜZEN’e konuşan Kıdemli Savcı Erdinç Akyener, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nden önce yasa önerisinin kendilerince düzenlendiğini aktararak, Meclis’e gönderildiğini ancak henüz görüşülmediğini belirtti.
Şiddet ve istismar öncelikli konulardan
Özellikle uğradıkları şiddet nedeniyle sıkıntı yaşayan kadınlar, ‘kadın sığınma evi’nde koruma altına alınırken, devletin bu konuda halen bir yaptırımı bulunmuyor. Devlet eliyle mağduriyete uğrayan kadın ve çocuklar, yasal düzenleme altında korunmayı bekliyor. Acil yürürlüğe girmesi gereken “Kadınlara ve Çocuklara Yönelik Şiddetin ve Cinsel İstismarın Önlenmesi Yasası” önerisinde kadınlara yönelik şiddetin ve çocuk cinsel sömürü ve istismarının önlenmesinin ‘öncelikli’ konularından biri olduğu vurgulanıyor.
Yasanın amacı
Yasanın birinci bölümünde amaç ve temel kurallar yer alıyor. “Kadınlara ve Çocuklara Yönelik Şiddetin ve Cinsel İstismarın Önlenmesi Yasası”nın amacı ilgili maddede şöyle geçmektedir: “Uluslar arası sözleşmelere uygun olarak kadınların ve çocukların her türlü şiddetten ve cinsel sömürü ve istismardan korunması, işlenen şiddet ve cinsel istismar eylemlerinin gereken özenle soruşturulması, cezalandırılması ve bu eylemlerden kaynaklı mağduriyet için; koruma sağlanması, şiddetin ve cinsel istismarın önlenmesi ve ortadan kaldırılması”
Genel kurallar
Öneride, şiddet ve cinsel sömürü ve istismarının önlenmesiyle ilgili yasal uygulamaların hız kazandırılması, son dönemlerde yaşanan trajik olaylara karşı hem hukuksal hem de sosyolojik yaklaşımlarla çare üretmenin hedeflendiği belirtildi. Bir taraftan şiddet ve cinsel istismar mağduru kadınların ve çocukların süratle ve yeterli düzeyde korunmaya alınması ve topluma yeniden kazandırılmaları amaçlanan yasa önerisinde, bir taraftan şiddet ve cinsel istismar suçu işleyen kişilerin gereken ağır cezai yaptırımlara, ihtiyaca göre eğitime ve tedaviye tabi tutulması öngörüldü.
Hedefler
Yasanın ikinci bölümünde Sosyal Hizmetler Dairesi’nin bağlı bulunduğu bakanlık altında Şiddeti ve Çocuk İstismarını Önleme Birimi kurulması, tüm ülke çapında hizmet verecek telefonla yardım hattının oluşturulması belirtildi. Üçüncü kısımda ise Polis Teşkilatının, Savcılığın ve Mahkemelerin gereken acil tedbirleri alabilmesi için yasal düzenlemeler yapıldı. Şiddeti ve çocuk istismarını önlemenin temel yolunun eğitimden geçtiği de dikkate alınan yasa önerisinde, gerek radyo ve televizyonlar gerekse okullar ve kamu kurumları vasıtasıyla toplumun eğitilmesi de öngörüldü.
Yasayı oluşturan 23 madde
Yasa önerisinde yer alan 23 maddenin gerekçeleri tek tek açıklandı. Birinci ve ikinci maddeler yasanın ismi ve doğru yorumlanmasıyla ilgili açıklamalarken, üçüncü maddesi yasanın amacının kadınların ve çocukların her türlü şiddetten ve cinsel sömürü ve istismardan korunması olduğu belirtildi. Yasanın kapsamının şiddete maruz kalan veya kalma tehlikesi altında bulunan veya cinsel sömürü veya istismara maruz kalan veya kalma tehlikesi altında bulunan kadınların ve çocukların korunması ise dördüncü maddede yer aldı. Beşinci madde ise yasanın temel ilkelerinin, ilgili uluslararası sözleşmelere uygun olarak belirlendiği açıklandı.
Telefon hattı kurulacak
Yasanın altıncı maddesinde; Şiddeti ve Çocuk İstismarını Önleme Biriminin kurulması amacıyla bu maddenin düzenlendiği açıklandı. Şiddeti ve Çocuk İstismarını Önleme Biriminin personelinin kimlerden oluşacağı ise yedinci maddede yer aldı. Sekizinci madde de Şiddeti ve Çocuk İstismarını Önleme Biriminin işlevleri detaylı olarak belirtildi. Madde 9 ise telefonla yardım hattına ilişkin kurallar yazılı olarak vurgulandı. Yasanın önerisinin 10’uncu maddesi ise poliste ve savcılıkta büro kurulması amacıyla gereken düzenleme yapıldığını aktarıldı. Kadınlara yönelik şiddettin ve çocukların cinsel sömürü ve istismarının önlenmesi amacıyla Polise yetkiler verilmesi de 11’inci madde de yer aldı.
Polis, savcılık ve mahkeme yetkisi
Yasanın on ikinci maddesi ise Kadınlara yönelik şiddettin ve çocukların cinsel sömürü ve istismarının önlenmesi amacıyla Mahkemeye yetkiler verilmesini içeriyor. Kadınlara yönelik şiddettin ve çocukların cinsel sömürü ve istismarının önlenmesi amacıyla alınacak koruyucu tedbir kararlarının detayları ise 13’üncü madde de yer aldı. 14’üncü maddede ise ilgili uluslararası sözleşmelere uygun olarak bu tür suçların kabul edilemez gerekçeleri açıklandı. İlgili uluslararası sözleşmelere uygun olarak bu tür suçların ağırlaştırıcı nedenleri ise 15’inci madde de belirtildi.
Uluslar arası sözleşmelere göre ceza verilecek
Yasa önerisinin 16’ıncı maddesinde ise sivil toplum örgütleri ile devletin işbirliği vurgulandı. İlgili uluslararası sözleşmelere uygun olarak bu tür suçların şikayete bağlı olmadan cezalandırılacağı kuralı ise 17’inci maddeyi kapsıyor. 18’inci madde ise ilgili uluslararası sözleşmelere uygun olarak bu tür suçlarda zamanaşımının işlemeyeceği kuralı getirildiği belirtildi.
Bu Yasa kapsamındaki başvurularda vergi resim ve harç alınmayacağı 19’uncu madde yer alırken, Kurumlar arası koordinasyon ve toplumun eğitimi ile ilgili kurallar ise 20’inci maddede vurgulandı. 21’inci madde de yasanın daha etkin uygulanabilmesi için bazı hususlarda tüzükler çıkarılması öngörülürken, yasayı Sosyal Hizmetler Dairesinin bağlı bulunduğu Bakanlığın yürüteceği de belirtildi.