Yavuzeli
Gaziantep’in ilçelerinden biridir Yavuzeli.
Eski adı Cingife olan bu ilçe, Gaziantep merkezine 42 kilometre uzaklıktadır.
***
Akdeniz ikliminin hüküm sürdüğü bu şirin ilçeyi, Fırat Nehri üzerinden yolculukla ziyaret ettik.
***
Yavuzeli’nin tarihi geçmişi kesin olarak bilinmiyor.
Bir rivayete göre burada bir Ceneviz şehri olduğu ve “Cingife” adının da buradan kaynaklandığı söylenmektedir.
***
Osmanlı tarihine baktığımızda da Yavuzeli’nin önemli bir yeri vardır.
Bilindiği üzere, 24 Ağustos 1516 tarihinde gerçekleşen Mercidâbık Muharebesi, Osmanlı tarihinde önemli bir yere sahiptir.
Bu muharebe “I. Selim” olarak da bilinen Yavuz Sultan Selim komutasındaki Osmanlı Devleti ordusu ile Kansu Gavri komutasındaki Memlûk Devleti ordusu arasında gerçekleşen muharebedir. Suriye'nin Halep şehrinin kuzeyinde gerçekleşen muharebe, Osmanlı ordusunun zaferiyle sonuçlanmıştır.
***
Bu muharebe ile ilgili de anlatılan bir rivayet vardır.
Mercidâbıuk Muharebesi’ne kadar hiçbir meydan muharebesini kaybetmemiş olan Memlük İmparatorluğu bu muharebeyi kaybetmeyle kalmayıp, Memlûk Sultanı Kansu Gavri’yi de kaybeder. Muharebede ölen Sultan Kansu’nun cesedi muharebe alanında bulunamaz.
Jane Hathaway’in yazdıklarına bakıldığında, bölgede Kansu Gavri’nin cesedinin cinler tarafından kaçırıldığı rivayet edilir.
***
Dönelim Mercidâbık Muharebesi’nin Yavuzeli ile ilişkisine.
Osmanlı Sultanlarından Yavuz Sultan Selim yani 1. Selim, Mercid’abık seferine giderken, Yavuzeli’nde konaklar. Buradan hareketle de bu büyük meydan muharebesine gider.
Yerli halkın kendisine gösterdiği yakın ilgiden dolayı da buraya "Yavuzun ili" adının verilmesini ister
İlçenin “Cingife” adı 1958 yılında değiştirilerek “Yavuzeli” olur..
***
Nüfusun %31 ilçe merkezinde %69’u ise ilçe köylerinde yaşamaktadır.
Gezimiz esnasında konuştuğumuz rehberimiz, ilçede ciddi bir işsizlik sorunu olduğunu vurgularken, birçok ailenin işsizlikten kaynaklı Gaziantep il merkezine göç ettiğini ve Yavuzeli’nin her geçen yıl kan kaybettiğini söyledi.
***
Ziyaretçilerine doğal bir görsel ziyafet sunan Gaziantep’in saklı cenneti Yavuzeli’ndeki tarihi yapılar da görülmeye değer.
***
Yavuzeli, binlerce yıllık tarihi geçmişe sahip bir yerleşim yeridir.
İlçe merkezinde ve çevresindeki köylerde, Hitit, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait izler bulunmakta.
Özellikle, Hitit dönemine ait kaya kabartmaları ve kaya mezarları, tarih meraklılarının ilgisini çekmekte.
Ayrıca, Yavuzeli'ndeki tarihi camiler, türbeler ve konaklar da Yavuzeli'nin kültürel mirasını yansıtmakta.
Bu tarihi yapıları derinlemesine keşfetmek, geçmişe yolculuk yapmak için ilerleyen zamanlarda yeniden rotamı Yavuzeli’ne çevirmek istiyorum.
***
Rum Kalesi, Dolmen Mezarları ve Barşavma Manastırı bilhassa beni çok etkileyen ve ilerleyen haftalardaki yazılarımda geniş yer vereceğim yerler.
Fırat Nehri kıyısında kurulu olan bu şirin ilçe, huzur ve dinginlik arayanlar için ideal bir kaçış noktası.
***
Yavuzeli'nin doğal güzellikleri arasında Merziman Çayı öne çıkıyor. Bölgenin en önemli su kaynaklarından biri olan bu çay, etrafındaki yemyeşil doğasıyla ziyaretçilerine huzur vadediyor.
Çay boyunca uzanan piknik alanları ve yürüyüş parkurları, doğayla baş başa vakit geçirmek isteyenler için ideal. Ayrıca hava şartları müsaitse kanoyla gezinti de yapılabiliyor.
***
Yavuzeli'ndeki bir diğer önemli doğal güzellik ise Karatepe Kanyonu.
Bölgenin en etkileyici jeolojik oluşumlarından biri olan bu kanyon, yaklaşık 5 kilometrelik bir yürüyüş parkuruna sahip. Kanyon boyunca yürürken, doğanın muhteşem manzaralarına tanıklık edebilir ve trekking heyecanını doyasıya yaşayabilirsiniz.
***
Bölgenin tarımsal zenginliği de dikkat çekici.
Fırat Nehri'nin suladığı verimli topraklarda yetiştirilen üzüm bağları, fıstık bahçeleri ve sebze tarlaları, ilçenin tarımsal üretiminin temelini oluşturmakta.
Yine rehberimiz, hasat dönemlerinde bu tarım alanlarının, renkli görüntülere sahne olduğunu söylüyor. Görülmeli…
***
Yavuzeli'nde el sanatları da hala yaşatılmakta…
Dokumacılık ve el işçiliği gibi geleneksel zanaatlar, yerel ustalar tarafından sürdürülmekte. Bu el sanatları ürünleri, hem kullanım eşyası olarak hem de dekoratif amaçlarla ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.
***
Ve lezzetler…
Gaziantep, gastronomi cennetidir… Yavuzeli’de bağlı olduğu ilin bu özelliğinden nasibini almıştır.
İlçede, yöreye özgü birçok yemek ve tatlı bulunmaktadır.
Özellikle, Yavuzeli kebabı, yaprak sarması, yuvarlama, patlıcan kebabı ve peynirli irmik helvası gibi lezzetler, damakları şenlendirmekte.
Ayrıca, Yavuzeli'nin meşhur Antep fıstığı da mutlaka denenmesi gereken bir tattır.
Yolu Yavuzeli’ne düşenler, yöresel lezzetlerin tadına bakmak için Yavuzeli’ndeki yerel restoranlar ve ev yemekleri yapan mekanları ziyaret edebilir.
***
Gaziantep üzerinden karayoluyla gidilebileceğiniz Yavuzeli, kalabalıklardan uzaklaşıp da doğanın güzellikleri arasında bir nefes alabileceğiniz güzel ve şirin bir rota.
Kısacası, huzurun, maceranın ve tarihin iç içe geçtiği Yavuzeli'ne kendinizi bırakın ve ruhunuzu dinlendirin.